گام ۱: نسخه مناسب را انتخاب کنید
Express رایگان است اما با محدودیت ۱۰ گیگابایت پایگاهداده، ۴ هسته و ۱.۴ گیگابایت رم — مناسب اپلیکیشنهای کوچک. Standard برای محیطهای متوسط (تا ۲۴ هسته و ۱۲۸ گیگ رم) و OLTP بار متوسط مناسب است. Enterprise هیچ محدودیتی ندارد و Always On Availability Groups پیشرفته، In-Memory OLTP کامل، Columnstore پیشرفته و Copilot (در 2025) را شامل میشود. اگر بار کاری شما ۲۴/۷ است یا دادههای بزرگ تحلیلی دارید، Enterprise اجباری است.
💡 نکتهاگر مطمئن نیستید، با Standard شروع کنید — Edition Upgrade به Enterprise بدون مهاجرت داده ممکن است.
چکلیست سریع
- حجم داده مورد انتظار طی ۳ سال آینده را تخمین بزنید
- نیاز به HA چندنود یا ۲ Replica پایه را مشخص کنید
- بار کاری OLTP یا تحلیلی را شفاف کنید
- نیاز به Vector/AI را ارزیابی کنید
گام ۲: مدل لایسنس را انتخاب کنید
دو مدل اصلی وجود دارد: Core-based بر اساس تعداد هستههای فیزیکی پردازنده (حداقل ۴ هسته در پردازنده، در بسته ۲ هستهای) — برای محیطهای اینترنتمحور یا کاربر زیاد بهصرفه است. Server+CAL یک لایسنس سرور بهعلاوه CAL برای هر کاربر یا دستگاه — برای محیط داخلی با کاربر مشخص (کمتر از ۲۵ کاربر) ارزانتر است. مدل Server+CAL فقط برای Standard موجود است؛ Enterprise صرفاً Core-based است.
⚠️ هشداردر VM ها همه vCPU های اختصاص داده شده شمارش میشوند، نه فقط هستههای در حال استفاده.
چکلیست سریع
- تعداد کاربران داخلی همزمان را شمارش کنید
- تعداد هستههای فیزیکی هر سرور را یادداشت کنید
- نقاط دسترسی خارجی (وب اپ، API) را مشخص کنید
- هزینه CAL در ۳ سال را با Core در همان بازه مقایسه کنید
گام ۳: محاسبه دقیق ظرفیت
برای محاسبه: تعداد هستههای فیزیکی پردازندههای سرور × بسته ۲ هستهای. اگر هستهها از حداقل (۴ در پردازنده، ۸ در سرور) کمتر بود، باز هم حداقل را باید خرید. برای ارتقاهای آینده، Software Assurance بخرید تا حق ارتقا رایگان داشته باشید.
🔍 مثالسرور با ۲ پردازنده ۸ هستهای = ۱۶ هسته → ۸ بسته دو هستهای.
چکلیست سریع
- حداقل ۴ هسته در هر CPU را در نظر بگیرید
- Software Assurance را برای ۳ سال آینده ارزیابی کنید
- حق ارتقا به نسخه بعدی را قید کنید
- نیاز به DR و Standby Server جداگانه را بسنجید
گام ۴: Standard یا Enterprise؟
اگر یکی از این شرایط را دارید، Enterprise بخرید: ۱) HA کامل با Always On AG (بیش از ۲ Replica)، ۲) دادههای بزرگتر از ۵۰۰ گیگابایت با کوئریهای تحلیلی، ۳) In-Memory OLTP کامل، ۴) Always Encrypted با Secure Enclaves، ۵) DiskANN Vector Index و Copilot در 2025. در غیر این صورت Standard کافی است.
💡 نکتهبسیاری از سازمانها روی Standard میمانند و فقط برای OLAP Cluster جدا، Enterprise میخرند.
چکلیست سریع
- نیاز به ≥۳ Replica در Always On را مشخص کنید
- حجم Vector Index آینده را تخمین بزنید
- نیاز Confidential Computing را بسنجید
- مدل HA/DR را با تیم Infra نهایی کنید
گام ۵: کانال خرید
Retail/Volume: قابلیت انتقال و پشتیبانی مستقیم — انتخاب پیشفرض سازمانها. OEM: گرهخورده به سرور — فقط برای کسانی که سرور را عوض نمیکنند. Pay-as-you-go با Azure Arc (2022+): پرداخت ساعتی برای محیط on-prem متصل به Azure — مناسب بار متغیر.
💡 نکتهبرای محیطهای فصلی (مثل تجارت الکترونیک)، Pay-as-you-go میتواند هزینه را ۳۰–۵۰٪ کم کند.
چکلیست سریع
- نیاز به انتقال لایسنس بین سرورها را تعیین کنید
- بازه نیاز محاسباتی (دائم/فصلی) را مشخص کنید
- حساب Azure (در صورت نیاز PAYG) را آماده کنید
- نوع Software Assurance را انتخاب کنید
گام ۶: مهاجرت و رولاوت
پیش از نصب در تولید، Database Experimentation Assistant و Data Migration Assistant را روی نسخه فعلی اجرا کنید تا رگرسیونهای Compatibility Level شناسایی شوند. مسیر استاندارد: Backup → Restore در نسخه جدید → سنجش کوئریهای حیاتی → cutover برنامهریزیشده.
⚠️ هشدارتغییر Compatibility Level بدون تست میتواند Plan Regression ایجاد کند.
چکلیست سریع
- Top 50 کوئری حیاتی را با Query Store ثبت کنید
- Backup کامل + Differential را آماده کنید
- Rollback Plan را مکتوب کنید
- پنجره نگهداری و ارتباط با ذینفعان را برنامهریزی کنید