واژهنامه لایسنس مایکروسافت
28 اصطلاح کلیدی در لایسنسگذاری مایکروسافت — از CAL و RDS CAL تا KMS، Software Assurance و Entra ID. هر اصطلاح با تعریف کوتاه، شرح بلند و ارجاع به محصولات مرتبط همراه است.
چرا فهم دقیق این اصطلاحات مهم است؟
اشتباه پرهزینه
اشتباه در فهم تفاوت Device/User CAL میتواند تا چند برابر هزینه لایسنس را افزایش دهد یا سازمان را در ممیزی مایکروسافت آسیبپذیر کند.
زبان مشترک با فروشنده
وقتی با شریک Microsoft (LSP/CSP) صحبت میکنید، استفاده دقیق از اصطلاحاتی مانند True-Up، SA و EA باعث میشود پیشنهاد قیمت دقیقتری دریافت کنید.
تصمیم معماری
درک Hybrid Benefit، BYOL و حقوق مجازیسازی مستقیماً بر معماری Hyper-V، Azure و Microsoft 365 سازمان شما اثر میگذارد.
از کجا شروع کنیم؟
بسته به نقشتان، یکی از این مسیرها را گامبهگام مطالعه کنید.
مدیر IT تازهکار
از صفر تا فهم مدل CAL و فعالسازی Volume.
CAL و مدلهای دسترسی
هر اتصال کاربر یا دستگاه به سرور مایکروسافت نیازمند CAL است. این بخش انواع CAL و تفاوت User/Device را پوشش میدهد.
کانالهای لایسنس
تفاوت OEM، Retail، Volume Licensing و مدل اشتراکی؛ مبنای انتخاب درست برای ابعاد مختلف سازمان.
فعالسازی و مدیریت کلید
زیرساختهای فعالسازی Volume، تفاوت KMS و MAK، نقش ADBA و نحوه شمارش فعالسازیها.
ابر و هویت
Microsoft 365، Azure، Entra ID و مدلهای ترکیبی (Hybrid) — مفاهیمی که زیربنای لایسنسگذاری مدرناند.
مجازیسازی و VDI
مدل لایسنس Hyper-V، VDI، Windows VDA و حقوق مجازیسازی نسخههای مختلف Windows Server.
سایر اصطلاحات کلیدی
اصطلاحات تخصصی دیگر که در گفتوگوهای لایسنسگذاری مایکروسافت با آنها روبهرو میشوید.
AD-BA
Active Directory-Based Activation — فعالسازی خودکار با دامنه.
Software Assurance
اشتراک ارتقا و پشتیبانی برای لایسنسهای Volume.
Core License
لایسنس بر اساس تعداد هستههای فیزیکی پردازنده.
Server+CAL
مدل لایسنسگذاری: لایسنس سرور بهعلاوه CAL کاربر/دستگاه.
Always On AG
گروه دسترسی همیشه فعال SQL Server برای HA و DR.
DAG
Database Availability Group — راهکار HA در Exchange.
TPM 2.0
Trusted Platform Module — تراشه امنیتی الزامی برای ویندوز ۱۱.
BitLocker
رمزنگاری کامل دیسک ویندوز — فقط در نسخه Pro/Enterprise.
Secure Boot
محافظت UEFI در برابر بوتکیت و بدافزارهای پیش از بوت.
Click-to-Run
فناوری نصب جریانی Microsoft 365 و Office.
ODT
Office Deployment Tool — ابزار استقرار Office برای سازمانها.
LTSC
Long-Term Servicing Channel — کانال پشتیبانی بلندمدت بدون آپدیت ویژگی.
SSO
Single Sign-On — ورود یکپارچه به چند سرویس با یک حساب.
MFA
Multi-Factor Authentication — احراز هویت چندعاملی.
پرتکرارترین ابهامهای لایسنس
تفاوت User CAL و Device CAL چیست؟
User CAL برای کاربری که از چند دستگاه (لپتاپ، موبایل، Thin Client) به سرور وصل میشود مناسب است. Device CAL در محیطهایی مانند خط تولید یا شیفتکاری که چند کاربر روی یک دستگاه کار میکنند مقرونبهصرفهتر است.
KMS با MAK چه فرقی دارد؟
KMS فعالسازی متمرکز در شبکه داخلی است؛ کلاینتها هر ۱۸۰ روز با KMS Host تجدید میشوند. MAK یک کلید با ظرفیت فعالسازی محدود است که هر دستگاه مستقیماً با مایکروسافت فعال میشود — مناسب برای دستگاههای ایزوله.
Software Assurance چه مزایایی دارد؟
SA شامل حق ارتقا به نسخههای جدید، حقوق مجازیسازی گستردهتر، دسترسی به Hybrid Benefit در Azure، پشتیبانی فنی و Training Vouchers است. برای سازمانهایی با چرخه بازخرید ۳ ساله معمولاً بهصرفه است.
OEM با Retail چه تفاوتی دارد؟
OEM به سختافزار اولیه گره میخورد و قابل انتقال به دستگاه دیگر نیست؛ Retail کاملاً قابل انتقال است. OEM ارزانتر اما محدودتر، و Retail انعطافپذیر اما گرانتر است.
چه زمانی به External Connector نیاز داریم؟
وقتی کاربرانی خارج از سازمان (پیمانکار، مشتری، کاربر عمومی) به سرور دسترسی دارند و خریدن CAL برای هر کاربر منطقی نیست، External Connector گزینه مناسب است.