۱. تفاوت Retail، OEM و Volume Licensing
مایکروسافت محصولات خود را در سه کانال اصلی عرضه میکند. Retail (FPP) قابل انتقال بین دستگاههاست و مناسب کاربران خانگی است. OEM به سختافزار اولین نصب گره میخورد و ارزانتر است اما با تعویض مادربورد نامعتبر میشود. Volume Licensing (VL) برای سازمانهاست — با KMS یا MAK فعال میشود، قابلیت Downgrade Rights و در ترکیب با Software Assurance، License Mobility در دیتاسنتر را فراهم میکند.
۲. لایسنس Per-Core در مقایسه با Per-User
از سال ۲۰۱۲ تقریباً تمام محصولات سرور مایکروسافت به مدل Per-Core منتقل شدند. این یعنی بهجای لایسنس هر سرور، تکتک هستههای فیزیکی پردازنده (حداقل ۸ هسته در هر پردازنده و حداقل ۱۶ هسته در هر سرور برای ویندوز سرور) باید لایسنس شوند. در محیطهای مجازی، هر VM که مستقل لایسنس میشود حداقل به ۸ Virtual Core نیاز دارد. مدل Per-User در محصولاتی مانند Microsoft 365 و Power BI رایج است و انعطاف بیشتری در کار از راه دور میدهد.
۳. CAL: کلید فهم لایسنسگذاری مایکروسافت
Client Access License یا CAL مجوزی است که علاوه بر لایسنس Server، برای هر کاربر یا دستگاه متصل به سرور لازم است. اگر کاربر شما از ۳ دستگاه به سرور وصل میشود، یک User CAL کافی است. اگر ۵ کاربر روی یک کیوسک کار میکنند، یک Device CAL صرفهجویی میکند. در RDS باید جدا از Windows Server CAL، یک RDS CAL هم تهیه کنید.
۴. نسخههای ۲۰۲۵: چه چیز جدیدی آوردهاند؟
Windows Server 2025 با Hotpatching بدون ریاستارت، SMB over QUIC، Active Directory مقاوم در برابر حملات Kerberoasting و GPU Partitioning پیشرفته منتشر شد. SQL Server 2025نخستین نسخهای است که Copilot را بهصورت بومی در T-SQL، Vector Search برای کاربردهای AI و Always On AG بهبودیافته دارد. Microsoft 365 Copilot اکنون در تمام ابزارهای آفیس ادغام شده و چرخههای اتوماسیون با Power Platform را سادهتر کرده است.
۵. Software Assurance: بیمه لایسنس شما
Software Assurance (SA) یک افزونه سالانه است که حق ارتقا به نسخه بعدی، پشتیبانی فنی، آموزش، Home Use Rights و در محیطهای مجازی License Mobility (انتقال لایسنس بین سرورهای مرکز داده هر ۹۰ روز) را شامل میشود. برای سازمانهایی که هر ۳ سال یکبار ارتقا میدهند یا محیط مجازی پویا با vMotion دارند، SA معمولاً بهصرفه است.