ابزار رایگان — Windows Server / RDS

محاسبه‌گر CAL ویندوز سرور و RDS

ورودی‌های زیر را پر کنید تا تعداد و نوع CAL مورد نیاز را تخمین بزنیم. این ابزار جایگزین مشاوره رسمی نیست اما برای برآورد سریع کافی است.

برآورد CAL مورد نیاز

  • Windows Server CAL: 50 عدد از نوع User CAL

چون هر کاربر از چند دستگاه استفاده می‌کند، User CAL به‌صرفه‌تر است.

مشاهده Windows Server CAL
توجه: برای محیط‌های مختلط (سرور قدیمی + سرور جدید)، نسخه CAL باید با بالاترین نسخه سرور هم‌ترازی یا بالاتر باشد.
منطق محاسبه

چگونه به این عدد رسیدیم

  1. ۱

    User CAL یا Device CAL؟

    اگر یک کاربر از چند دستگاه استفاده می‌کند، User CAL ارزان‌تر است. اگر یک دستگاه را چند کاربر در شیفت‌ها به اشتراک می‌گذارند، Device CAL برنده است.

  2. ۲

    RDS CAL جداست

    اگر از Remote Desktop Services (Session-based یا VDI) استفاده می‌کنید، علاوه بر Windows Server CAL، یک RDS CAL هم‌نوع لازم است.

  3. ۳

    هم‌ترازی نسخه

    نسخه CAL باید با بالاترین نسخه سرور برابر یا بالاتر باشد. CAL ۲۰۱۹ روی Windows Server 2025 معتبر نیست.

  4. ۴

    External Connector به‌جای CAL خارجی

    برای کاربران خارج از سازمان (مهمان، پیمانکار، B2C)، خرید External Connector به‌صرفه‌تر از خرید CAL تک‌تک است.

تناسب

کجا کار می‌کند، کجا نه

مناسب

  • برآورد سریع تعداد و نوع CAL برای Windows Server و RDS
  • مقایسه User CAL در برابر Device CAL برای محیط ترکیبی
  • تخمین هزینه پیش از مذاکره با CSP

مناسب نیست

  • CAL برای SQL Server (ابزار جدا — انتخابگر SQL را ببینید)
  • External Connector و سناریوهای B2C با تعداد ناشناخته کاربر
  • محاسبه دقیق Datacenter Core licensing برای Hyper-V
سه سناریوی واقعی

مثال‌های عددی

سه شکل رایج که در پروژه‌های ایرانی زیاد می‌بینیم — اعداد گردشده‌اند.

شرکت ۸۰ نفره، هر کس لپ‌تاپ + موبایل
ورودی: ۸۰ کاربر، ۱۶۰ دستگاه، بدون RDS
نتیجه: ۸۰ × User CAL. خرید Device CAL در این الگو ۲ برابر می‌شد.
خط تولید با ۳ شیفت روی ۲۰ پایانه
ورودی: ۶۰ کاربر، ۲۰ دستگاه اشتراکی، بدون RDS
نتیجه: ۲۰ × Device CAL. صرفه‌جویی حدود ۶۶٪ نسبت به User CAL.
شعبه‌های فروش با RDS سرور مرکزی
ورودی: ۱۲۰ کاربر، ۱۲۰ دستگاه، RDS فعال
نتیجه: ۱۲۰ × Windows Server User CAL + ۱۲۰ × RDS User CAL.
جدول مقایسه

User CAL در برابر Device CAL

معیار
User CAL
Device CAL
پایه شمارش
هر کاربر یکتا
هر دستگاه یکتا
ایده‌آل برای
BYOD، Hybrid، چند دستگاه به ازای کاربر
دستگاه اشتراکی، خط تولید، Kiosk، Call Center
کاربر خارجی
هر مهمان نیاز به CAL دارد
External Connector به‌جای CAL خارجی
قابلیت تبدیل
با True-Up سالانه قابل تبدیل
با True-Up سالانه قابل تبدیل
محدودیت Reassign
هر ۹۰ روز یک‌بار
هر ۹۰ روز یک‌بار
اشتباهات رایج

دام‌هایی که هزینه را بالا می‌برند

  • خرید CAL پایین‌تر از نسخه سرور: CAL ۲۰۱۹ روی Windows Server 2025 معتبر نیست — همیشه CAL هم‌نسخه یا بالاتر بخرید.
  • فراموش کردن RDS CAL: Windows Server CAL دسترسی Session/VDI را پوشش نمی‌دهد؛ RDS CAL یک خط جداست.
  • محاسبه CAL برای دستگاه‌های خارج سازمان: برای کاربران B2C/مهمان External Connector به‌صرفه‌تر است.
  • Mix کردن User و Device روی یک سرور: از نظر فنی مجاز است اما حسابداری را پیچیده می‌کند — یک نوع را انتخاب کنید.
  • نادیده گرفتن SA: بدون Software Assurance حق ارتقا به نسخه بعدی CAL را ندارید.
واژه‌نامه سریع

اصطلاحاتی که در نتیجه می‌بینید

CAL
Client Access License — مجوز قانونی دسترسی به سرور مایکروسافت، جدا از خود لایسنس سرور.
RDS CAL
CAL مخصوص Remote Desktop Services؛ علاوه بر Windows Server CAL خریداری می‌شود.
External Connector
جایگزین CAL برای دسترسی نامحدود کاربران خارج از سازمان به یک سرور.
True-Up
گزارش سالانه افزایش تعداد CAL در قراردادهای EA — هزینه افزوده اضافه می‌شود.
منابع مرتبط

مطالعه بیشتر

راهنما

راهنمای کامل Windows Server

مرجع

صفحه Remote Desktop Services

واژه‌نامه

CAL چیست؟

پرسش‌های متداول

سوالات رایج CAL

تفاوت User CAL و Device CAL چیست؟

User CAL به یک کاربر اجازه دسترسی از هر تعداد دستگاه می‌دهد. Device CAL به یک دستگاه اجازه می‌دهد چندین کاربر روی آن کار کنند — برای دستگاه اشتراکی شیفت‌محور.

آیا برای Web Server CAL لازم است؟

برای دسترسی عمومی اینترنتی (وب‌سایت) معمولاً نیاز به CAL نیست؛ اما برای پنل ادمین یا Auth کاربران داخلی، CAL لازم است.

RDS CAL با Windows Server CAL یکی است؟

خیر؛ دو لایسنس جداگانه هستند. RDS CAL علاوه بر Windows Server CAL خریداری می‌شود و فقط دسترسی Session/VDI را پوشش می‌دهد.

پاسخ کوتاه

خلاصه تصمیم در یک نگاه

قاعده تصمیم ساده است: اگر تعداد کاربران متمایز کمتر از تعداد دستگاه‌ها است، User CAL بخرید؛ اگر دستگاه‌ها بین چند شیفت مشترک‌اند و کمتر از کاربران‌اند، Device CAL ارزان‌تر است. دسترسی از راه دور همیشه یک RDS CAL جداگانه علاوه بر CAL پایه می‌خواهد.

روش محاسبه

این ابزار چطور به نتیجه می‌رسد

محاسبه بر پایه مدل «سرور + CAL» انجام می‌شود: ابتدا هسته‌های فیزیکی سرور لایسنس می‌شود و سپس برای هر کاربر یا دستگاهی که به سرور دسترسی دارد یک CAL لازم است. ابزار هر دو مدل کاربرمحور و دستگاه‌محور را محاسبه و ارزان‌ترین ترکیب را پیشنهاد می‌کند و CAL ریموت دسکتاپ را جداگانه می‌شمارد.

پیش از شروع

چه اطلاعاتی آماده کنید

تعداد کاربران متمایز

هر انسانی که از هر مسیری به سرور دسترسی دارد، حتی اگر روزی یک بار باشد.

تعداد دستگاه‌های متمایز

ایستگاه‌های کاری، دستگاه‌های مشترک شیفتی، thin client و دستگاه‌های صنعتی.

استفاده از ریموت دسکتاپ

اتصال به Session Host نیازمند CAL جداگانه علاوه بر CAL معمولی است.

کاربران خارجی

مشتریان و پیمانکاران؛ اگر شمارش آن‌ها عملی نیست، External Connector گزینه جایگزین است.

پس از نتیجه

با خروجی ابزار چه کنیم

  1. 1

    مدل ارزان‌تر را انتخاب کنید

    قاعده ساده: هرکدام از دو عدد «تعداد کاربر» و «تعداد دستگاه» کمتر بود، همان مدل را بخرید.

  2. 2

    رشد یک‌ساله را اضافه کنید

    خرید CAL معمولاً پله‌ای است؛ افزودن ۱۰ تا ۱۵ درصد ظرفیت رشد از خرید اضطراری میان‌سال ارزان‌تر است.

  3. 3

    تخصیص را مستند کنید

    فهرست کاربران یا دستگاه‌های تخصیص‌یافته را نگه دارید؛ در ممیزی همین سند مبنای اثبات است.

نمونه‌های واقعی

پنج سناریوی نمونه و نتیجه آن‌ها

سناریوورودی‌هانتیجه پیشنهادینکته
دفتر اداری۴۰ کاربر، ۴۵ دستگاه۴۰ User CALهر کاربر با لپ‌تاپ و موبایل، فقط یک CAL.
خط تولید سه‌شیفته۱۲۰ کاربر، ۳۰ ایستگاه مشترک۳۰ Device CALصرفه‌جویی چشمگیر نسبت به مدل کاربرمحور.
شرکت با دورکاری۶۰ کاربر، دسترسی ریموت۶۰ User CAL + ۶۰ RDS CALRDS CAL جایگزین CAL پایه نمی‌شود.
پرتال مشتریانکاربران خارجی نامشخصExternal Connectorشمارش کاربر خارجی عملی نیست.
بیمارستان۳۰۰ کاربر، ۹۰ ترمینال بخش۹۰ Device CALپرسنل چرخشی روی دستگاه ثابت.
خطاهای رایج

اشتباه‌هایی که بیشترین هزینه را می‌سازند

شمارش فقط کاربران هم‌زمان

لایسنس بر مبنای دسترسی است نه اتصال هم‌زمان؛ این خطا رایج‌ترین علت عدم انطباق در ممیزی است.

تصور معافیت با برنامه واسط

Multiplexing شمارش را کاهش نمی‌دهد؛ کاربران نهایی شمرده می‌شوند.

استفاده از CAL نسخه قدیمی

نسخه CAL باید مساوی یا بالاتر از نسخه سرور باشد.

نبود مستند تخصیص

بدون فهرست تخصیص، اثبات انطباق در ممیزی عملاً ممکن نیست.

خرید در ایران

نکات محلی پیش از پرداخت

در ایران بیشتر سازمان‌ها CAL را همراه سرور و از طریق تأمین‌کننده محلی می‌گیرند. اصالت کلید و امکان ثبت آن در حساب سازمانی را پیش از پرداخت بررسی کنید و رسید رسمی نگه دارید.

برای سازمان‌های دولتی و درمانی که ممیزی داخلی دارند، نگه‌داشتن یک صفحه‌گسترده تخصیص CAL با تاریخ و نام دستگاه یا کاربر، ساده‌ترین سند دفاعی است.

چک‌لیست پیش از خرید

  • فهرست کاربران متمایز و دستگاه‌های متمایز تهیه شده است.
  • نیاز دسترسی از راه دور جداگانه شمرده شده است.
  • کاربران خارجی و پیمانکاران بررسی شده‌اند.
  • نسخه CAL با نسخه سرور هم‌ترازی دارد.
  • ۱۰ تا ۱۵ درصد ظرفیت رشد اضافه شده است.
پرسش‌های متداول

سوالات رایج درباره این ابزار

آیا حساب‌های سرویس هم CAL می‌خواهند؟

حساب‌هایی که صرفاً برای اجرای سرویس‌های سیستمی‌اند معمولاً نیاز ندارند، اما هر مسیری که کاربر انسانی از آن به داده سرور می‌رسد مشمول CAL است.

آیا برنامه واسط ما را از CAL معاف می‌کند؟

خیر. این حالت Multiplexing نام دارد و شمارش بر اساس کاربران نهایی انجام می‌شود، نه تعداد اتصال‌های برنامه به سرور.

CAL نسخه قدیمی برای سرور جدید کافی است؟

خیر. نسخه CAL باید مساوی یا بالاتر از نسخه سرور باشد؛ ارتقای سرور معمولاً یعنی ارتقای CAL.

آیا می‌توان User CAL و Device CAL را ترکیب کرد؟

بله. ترکیب دو مدل در یک سازمان مجاز است و اغلب ارزان‌ترین حالت است: Device CAL برای ایستگاه‌های مشترک و User CAL برای کاربران متحرک.

آیا CAL برای سرور پشتیبان هم لازم است؟

برای سرور غیرفعال که فقط در حالت بازیابی فعال می‌شود معمولاً CAL جداگانه لازم نیست، اما شرایط دقیق را در توافق‌نامه محصول بررسی کنید.

چرا برآورد فروشنده با نتیجه ابزار فرق دارد؟

فروشندگان معمولاً بسته‌های آماده و تخفیف حجمی پیشنهاد می‌دهند؛ این ابزار حداقل تعداد منطبق را نشان می‌دهد، نه قیمت نهایی.

مرتبط

واژه‌نامه: CAL

مرتبط

واژه‌نامه: RDS CAL