پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰: راهنمای جامع ESU برای سازمان‌ها و کاربران ایرانی

خلاصه پاسخ

پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰ در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵، سازمان‌ها و کاربران را ملزم به اتخاذ تصمیمات مهمی در مورد امنیت و به‌روزرسانی می‌کند. برنامه به‌روزرسانی‌های امنیتی تمدید شده (ESU) مایکروسافت، راه‌حلی پولی و موقت برای دریافت پچ‌های امنیتی حیاتی تا حداکثر سه سال پس از این تاریخ است، اما هدف اصلی، تشویق به مهاجرت به ویندوز ۱۱ برای بهره‌مندی از ویژگی‌های جدید و امنیت بهبود یافته است.

نکات کلیدی

• 🗓️ پایان پشتیبانی رسمی: مایکروسافت پشتیبانی از ویندوز ۱۰ را در تاریخ ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ به پایان می‌رساند. (منبع: microsoft.com)
• 🛡️ برنامه ESU: برنامه ESU امکان دریافت به‌روزرسانی‌های امنیتی حیاتی و مهم را به صورت پولی و برای حداکثر سه سال پس از پایان پشتیبانی فراهم می‌کند. (منبع: learn.microsoft.com)
• 💲 هزینه ESU: هزینه ESU برای سازمان‌ها ۶۱ دلار به ازای هر دستگاه برای سال اول است که هر سال دو برابر می‌شود. (منبع: learn.microsoft.com)
• 🏡 ESU برای کاربران خانگی: کاربران خانگی ویندوز ۱۰ نسخه ۲۲H2 نیز می‌توانند با پرداخت ۳۰ دلار، یا استفاده از امتیازات مایکروسافت ریواردز، ESU را فعال کنند. (منبع: microsoft.com)
• ✅ پیش‌نیاز ESU: برای فعال‌سازی ESU، دستگاه‌ها باید ویندوز ۱۰ نسخه ۲۲H2 را به همراه بسته‌های به‌روزرسانی خاصی مانند KB5066791 و KB5072653 اجرا کنند. (منبع: learn.microsoft.com)
• 🚀 مهاجرت به ویندوز ۱۱: مایکروسافت قویاً مهاجرت به ویندوز ۱۱ را به دلیل امنیت بالاتر، ویژگی‌های جدید و پشتیبانی بلندمدت توصیه می‌کند. (منبع: microsoft.com)

زمینه

سیستم‌عامل ویندوز ۱۰ برای سالیان متمادی، سنگ بنای عملیات دیجیتال در میلیون‌ها سازمان و منزل در سراسر جهان بوده است. این سیستم‌عامل با ارائه تعادلی از قابلیت اطمینان، سازگاری و نوآوری، به ابزاری ضروری برای بهره‌وری و اتصال تبدیل شده بود. اما در دنیای پرشتاب فناوری، چرخه‌های عمر نرم‌افزاری امری اجتناب‌ناپذیر است. مایکروسافت به صراحت اعلام کرده است که پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰ در تاریخ ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ فرا می‌رسد. این تاریخ نقطه عطفی است که از آن به بعد، دستگاه‌های مجهز به ویندوز ۱۰ (نسخه‌های Home، Pro، Pro Education و Workstations) دیگر به‌روزرسانی‌های امنیتی رایگان، پچ‌های غیرامنیتی، یا پشتیبانی فنی عمومی را دریافت نخواهند کرد (منبع: microsoft.com).

این رویداد به طور خاص برای سازمان‌ها و کاربران در ایران، که اغلب به دلیل محدودیت‌ها و چالش‌های خاص، با تأخیر در به‌روزرسانی نرم‌افزارها و سخت‌افزارها مواجه هستند، اهمیت دوچندانی دارد. عدم به‌روزرسانی‌های امنیتی می‌تواند دستگاه‌ها را در برابر تهدیدات سایبری روزافزون، از جمله بدافزارها، باج‌افزارها و حملات فیشینگ، آسیب‌پذیر کند. این آسیب‌پذیری نه تنها می‌تواند به از دست رفتن اطلاعات، اختلال در عملیات تجاری و هزینه‌های گزاف بازیابی منجر شود، بلکه می‌تواند خدشه‌ای جدی به اعتبار سازمان وارد آورد. از این رو، درک گزینه‌های پیش رو و برنامه‌ریزی برای آینده، امری حیاتی است. مایکروسافت برنامه‌ای به نام به‌روزرسانی‌های امنیتی تمدید شده (Extended Security Updates - ESU) را برای ویندوز ۱۰ معرفی کرده است تا به مشتریان خود فرصتی برای گذار امن‌تر به سیستم‌عامل جدید، یعنی ویندوز ۱۱، بدهد (منبع: learn.microsoft.com). این برنامه به سازمان‌ها و حتی کاربران خانگی اجازه می‌دهد تا برای مدتی محدود، همچنان به‌روزرسانی‌های امنیتی حیاتی را دریافت کنند.

مهم‌ترین اتفاقات این هفته/ماه

در هفته‌ها و ماه‌های اخیر، مایکروسافت تمرکز خود را بر روی اطلاع‌رسانی گسترده در مورد پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰ و راه‌حل‌های مرتبط با آن قرار داده است. این کمپانی با انتشار مقالات و بیانیه‌های متعدد، کاربران را به مهاجرت به ویندوز ۱۱ یا استفاده از برنامه ESU تشویق می‌کند.

انتشار جزئیات برنامه ESU برای سازمان‌ها (تاریخ: ۲۰۲۴-۰۹-۲۰، منبع: learn.microsoft.com)

مایکروسافت جزئیات کامل برنامه ESU (Extended Security Updates) را برای ویندوز ۱۰ منتشر کرده است. این برنامه به سازمان‌ها و افراد امکان می‌دهد تا پس از تاریخ پایان پشتیبانی رسمی در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵، همچنان به‌روزرسانی‌های امنیتی حیاتی و مهم را دریافت کنند. ESU یک برنامه پولی است که به مدت حداکثر سه سال ارائه می‌شود. برای شرکت در این برنامه، دستگاه‌ها باید ویندوز ۱۰ نسخه ۲۲H2 را اجرا کرده و به‌روزرسانی‌های خاصی را نصب کرده باشند. هزینه سال اول برای سازمان‌ها ۶۱ دلار به ازای هر دستگاه تعیین شده و این قیمت در سال‌های بعدی دو برابر می‌شود.

اعلام ESU برای کاربران خانگی (تاریخ: ۲۰۲۴-۰۹-۲۲، منبع: microsoft.com)

مایکروسافت همچنین راهکاری برای کاربران خانگی ویندوز ۱۰ ارائه داده است. آن‌ها می‌توانند با پرداخت ۳۰ دلار به صورت یک‌باره، یا استفاده از ۱۰۰۰ امتیاز Microsoft Rewards، از برنامه ESU بهره‌مند شوند. این اشتراک تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۷ به‌روزرسانی‌های امنیتی را پوشش می‌دهد. این اقدام نشان می‌دهد که مایکروسافت به دنبال ارائه گزینه‌های مختلف برای همه کاربران خود است، اگرچه همچنان مهاجرت به ویندوز ۱۱ را بهترین گزینه می‌داند.

تأکید بر مهاجرت به ویندوز ۱۱ به عنوان راه‌حل بلندمدت (تاریخ: ۲۰۲۴-۰۹-۲۴، منبع: microsoft.com)

در تمامی بیانیه‌ها و منابع رسمی، مایکروسافت بر مزایای ویندوز ۱۱ نسبت به ویندوز ۱۰ تأکید می‌کند. این شرکت، ویندوز ۱۱ را نه تنها از نظر امنیت، بلکه از نظر ویژگی‌های بهره‌وری و تجربه کاربری، برتر می‌داند. در مقایسه‌های ارائه شده، ویندوز ۱۱ قابلیت‌هایی نظیر Smart App Control (برای امنیت بهتر برنامه‌ها)، بهبود در Windows Backup و همگام‌سازی پیشرفته‌تر با تلفن همراه را ارائه می‌دهد که در ویندوز ۱۰ موجود نیست یا محدودتر است (منبع: microsoft.com). این تأکیدات نشان می‌دهد که ESU تنها یک راه‌حل موقت است و هدف نهایی مایکروسافت، تشویق کاربران به گذار کامل به پلتفرم جدیدتر است.

جدول مقایسه‌ای: ویندوز ۱۱ در برابر ویندوز ۱۰ (بر اساس microsoft.com)

تحلیل روند

روند کلی نشان می‌دهد که مایکروسافت به سمت پایان دادن به پشتیبانی از ویندوز ۱۰ و ترغیب کامل کاربران به ویندوز ۱۱ حرکت می‌کند. برنامه ESU در واقع یک "ضرب‌الاجل" تمدید شده است تا سازمان‌ها و کاربران زمان کافی برای برنامه‌ریزی و اجرای مهاجرت خود را داشته باشند. این استراتژی مشابه رویکرد مایکروسافت در قبال نسخه‌های قبلی ویندوز، مانند ویندوز ۷ و ویندوز ۸.۱، است. در آن موارد نیز، ESU به عنوان یک پل گذار ارائه شد.

چرا مایکروسافت این رویکرد را در پیش گرفته است؟

1. تمرکز بر نوآوری: با پایان دادن به پشتیبانی از نسخه‌های قدیمی‌تر، مایکروسافت می‌تواند منابع مهندسی خود را به طور کامل بر روی توسعه ویژگی‌های جدید و بهبود امنیت در ویندوز ۱۱ متمرکز کند. این امر به ویژه با ظهور هوش مصنوعی و نیاز به ادغام آن در سیستم‌عامل‌های مدرن، اهمیت پیدا می‌کند.
2. امنیت بالاتر: ویندوز ۱۱ با معماری امنیتی جدید، نیازمندی‌هایی مانند TPM 2.0 و Secure Boot، و ویژگی‌هایی مانند Smart App Control، به طور ذاتی از امنیت بالاتری نسبت به ویندوز ۱۰ برخوردار است. حفظ امنیت یک سیستم‌عامل قدیمی‌تر که برای اکوسیستم‌های امنیتی نسل قبل طراحی شده، به مرور زمان دشوارتر و پرهزینه‌تر می‌شود (منبع: microsoft.com).
3. بهبود تجربه کاربری: ویندوز ۱۱ با رابط کاربری جدید، بهبودهای عملکردی و ادغام‌های عمیق‌تر با سرویس‌های ابری مایکروسافت، تجربه کاربری مدرن‌تری را ارائه می‌دهد.
4. کاهش پیچیدگی پشتیبانی: پشتیبانی همزمان از چندین نسخه سیستم‌عامل با چرخه‌های عمر متفاوت، پیچیدگی‌های زیادی برای مایکروسافت و شرکای آن ایجاد می‌کند. استانداردسازی بر روی یک پلتفرم جدیدتر، این پیچیدگی‌ها را کاهش می‌دهد.

پیامدها برای سازمان‌ها و کاربران ایرانی:

برای سازمان‌ها و کاربران در ایران، این روند دارای چندین پیامد مهم است:

• افزایش ریسک امنیتی: عدم به‌روزرسانی به موقع یا عدم استفاده از ESU، سازمان‌ها را در برابر تهدیدات سایبری آسیب‌پذیر می‌کند. این امر می‌تواند منجر به نقض داده‌ها، از دست رفتن اطلاعات محرمانه و اختلال در فعالیت‌های تجاری شود.
• چالش‌های سخت‌افزاری: ویندوز ۱۱ نیازمندی‌های سخت‌افزاری بالاتری دارد، از جمله پردازنده‌های سازگار ۶۴ بیتی، ۴ گیگابایت رم، ۶۴ گیگابایت فضای ذخیره‌سازی، و TPM 2.0 (منبع: microsoft.com). بسیاری از سیستم‌های موجود در ایران ممکن است این الزامات را برآورده نکنند که نیاز به سرمایه‌گذاری در سخت‌افزار جدید را مطرح می‌کند.
• هزینه‌های احتمالی: خرید ESU یا مهاجرت به ویندوز ۱۱، هر دو شامل هزینه‌هایی هستند، چه به صورت مستقیم برای لایسنس و ESU، و چه به صورت غیرمستقیم برای ارتقاء سخت‌افزار و آموزش کارکنان.
• اهمیت برنامه‌ریزی: برای پرهیز از وقفه در کسب و کار و حفظ امنیت، سازمان‌ها باید هر چه سریع‌تر برنامه‌ریزی برای مهاجرت یا استفاده از ESU را آغاز کنند.

گزینه Extended Security Updates (ESU) چیست؟

برنامه Extended Security Updates (ESU) برای ویندوز ۱۰، راه حلی است که به سازمان‌ها و افراد امکان می‌دهد پس از تاریخ پایان پشتیبانی رسمی در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵، همچنان به‌روزرسانی‌های امنیتی حیاتی و مهم (critical and important security updates) را دریافت کنند (منبع: learn.microsoft.com). این به‌روزرسانی‌ها توسط Microsoft Security Response Center (MSRC) تعریف و منتشر می‌شوند. برنامه ESU برای حداکثر سه سال پس از پایان پشتیبانی اصلی ارائه می‌شود و به صورت سالانه قابل تمدید است.

تفاوت‌های ESU با پشتیبانی عادی:

ESU تنها شامل به‌روزرسانی‌های امنیتی است و موارد زیر را پوشش نمی‌دهد (منبع: learn.microsoft.com):

• ❌ ویژگی‌های جدید: هیچ قابلیت جدیدی به ویندوز ۱۰ اضافه نخواهد شد.
• ❌ به‌روزرسانی‌های غیرامنیتی: پچ‌های مربوط به بهبود عملکرد، رفع باگ‌های غیرامنیتی یا تغییرات طراحی ارائه نمی‌شود.
• ❌ پشتیبانی فنی عمومی: پشتیبانی فنی عمومی برای ویندوز ۱۰ پس از پایان پشتیبانی متوقف می‌شود. ESU تنها شامل پشتیبانی برای فعال‌سازی لایسنس، نصب و مشکلات احتمالی مربوط به خود ESU است، به شرطی که سازمان یک طرح پشتیبانی فعال (active support plan) از مایکروسافت داشته باشد.

چه کسانی به ESU نیاز دارند؟

ESU برای سازمان‌ها و کاربرانی طراحی شده است که به دلایل مختلف (مانند سازگاری با نرم‌افزارهای قدیمی، محدودیت بودجه، یا چرخه‌های طولانی ارتقاء سخت‌افزاری) نمی‌توانند بلافاصله به ویندوز ۱۱ مهاجرت کنند. این برنامه یک فرصت موقت برای حفظ امنیت در دوره گذار فراهم می‌کند.

الزامات و پیش‌نیازهای فنی ESU

برای اینکه یک دستگاه واجد شرایط دریافت به‌روزرسانی‌های ESU باشد، باید چندین پیش‌نیاز فنی را برآورده کند:

۱. نسخه ویندوز ۱۰

• دستگاه‌ها باید ویندوز ۱۰، نسخه ۲۲H2 را اجرا کنند. این آخرین نسخه ویندوز ۱۰ است که مایکروسافت منتشر کرده است (منبع: learn.microsoft.com).
• نسخه‌های Long Term Servicing Branch/Channel (LTSB/LTSC) ویندوز ۱۰، چرخه‌های عمر مستقل خود را دارند و تحت پوشش برنامه ESU استاندارد ویندوز ۱۰ نیستند (منبع: learn.microsoft.com).

۲. بسته‌های به‌روزرسانی لازم

برای فعال‌سازی ESU، نصب بسته‌های به‌روزرسانی خاصی ضروری است (منبع: learn.microsoft.com):

• KB5066791: این به‌روزرسانی یا نسخه‌های جدیدتر آن باید نصب شده باشند.
• KB5072653: بسته آماده‌سازی لایسنس ESU برای ویندوز ۱۰ (Extended Security Updates (ESU) Licensing Preparation Package) باید پس از نصب KB5066791 نصب شود.

۳. امتیازات مدیریتی

• برای فعال‌سازی ESU در دستگاه، نیاز به امتیازات مدیریتی (Administrative privileges) دارید.
• برای محیط‌های تجاری و شرکتی، برای مشاهده کلیدهای فعال‌سازی ESU (MAK) در Microsoft 365 admin center، حساب Microsoft Entra ID شما باید نقش Product Key Reader یا VL Administrator را داشته باشد (منبع: learn.microsoft.com).

۴. دسترسی به اینترنت

• برای فعال‌سازی ESU و دریافت به‌روزرسانی‌ها، دستگاه باید به اینترنت متصل باشد و بتواند به نقاط پایانی (endpoints) مشخصی از مایکروسافت دسترسی پیدا کند (مانند https://go.microsoft.com/ و https://activation.sls.microsoft.com/) (منبع: learn.microsoft.com). این موضوع برای سازمان‌های ایرانی که دسترسی‌های اینترنتی محدود یا فیلترشده دارند، یک ملاحظه مهم است.

هزینه‌های ESU ویندوز ۱۰

برنامه ESU پولی است و هزینه‌های آن بسته به نوع کاربر (سازمانی یا خانگی) و سال دریافت به‌روزرسانی، متفاوت است.

برای سازمان‌ها (Microsoft Volume Licensing Program):

• سال اول: ۶۱ دلار آمریکا به ازای هر دستگاه (منبع: learn.microsoft.com). این هزینه برای سال اول پشتیبانی (از ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶) است.
• سال دوم: قیمت دو برابر می‌شود.
• سال سوم: قیمت مجدداً دو برابر می‌شود.
• حداکثر مدت: برنامه ESU برای سازمان‌ها حداکثر سه سال (تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۸) قابل تمدید است.
• ماشین‌های مجازی: ESU برای ماشین‌های مجازی ویندوز ۱۰ در Azure و Windows 365 بدون هزینه اضافی در دسترس است.

برای کاربران خانگی (Consumer ESU Program):

• هزینه یک‌باره: ۳۰ دلار آمریکا یا معادل آن به ارز محلی، به صورت یک‌باره (منبع: microsoft.com).
• Microsoft Rewards: امکان فعال‌سازی ESU با استفاده از ۱۰۰۰ امتیاز Microsoft Rewards نیز وجود دارد (منبع: microsoft.com).
• همگام‌سازی PC Settings: اگر تنظیمات رایانه شخصی خود را همگام‌سازی کرده باشید، ESU ممکن است بدون هزینه اضافی در دسترس باشد.
• پوشش: این گزینه‌ها به‌روزرسانی‌های امنیتی را تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۷ پوشش می‌دهند.
• محدودیت: یک لایسنس ESU خانگی را می‌توان برای حداکثر ۱۰ دستگاه استفاده کرد (منبع: microsoft.com).
• محدودیت استفاده تجاری: برنامه ESU خانگی برای سناریوهای تجاری قابل استفاده نیست و برای دستگاه‌های عضو Active Directory یا Microsoft Entra و/یا ثبت‌شده در Mobile Device Management (MDM) ارائه نمی‌شود (منبع: microsoft.com).

نحوه فعال‌سازی ESU در محیط‌های سازمانی

فعال‌سازی ESU در محیط‌های سازمانی شامل مراحل خاصی است و نیاز به کلید فعال‌سازی چندگانه (Multiple Activation Key - MAK) دارد.

۱. اطمینان از برآورده شدن پیش‌نیازها

ابتدا مطمئن شوید که تمام دستگاه‌های مورد نظر برای ESU، الزامات فنی (ویندوز ۱۰ نسخه ۲۲H2، به‌روزرسانی‌های KB5066791 و KB5072653) را دارا هستند (منبع: learn.microsoft.com).

۲. دریافت کلید MAK ESU

اگر لایسنس‌های ESU را خریداری کرده‌اید، باید کلید MAK مربوط به آن را از Microsoft 365 admin center دریافت کنید. برای این کار، حساب Microsoft Entra ID شما باید نقش "Product Key Reader" یا "VL Administrator" را داشته باشد (منبع: learn.microsoft.com).

۳. نصب و فعال‌سازی کلید MAK

پس از دریافت کلید MAK، باید آن را روی هر دستگاه ویندوز ۱۰ که قرار است ESU دریافت کند، نصب و فعال کنید. این کار معمولاً از طریق ابزارهای خط فرمان (Command Prompt) با استفاده از دستورات slmgr انجام می‌شود.

۴. مدیریت ESU

سازمان‌ها می‌توانند ESU را از طریق ابزارهای مدیریت استقرار مانند Microsoft Endpoint Configuration Manager (SCCM) یا Group Policy در مقیاس بزرگ مدیریت کنند.

۵. مانیتورینگ

پس از فعال‌سازی، باید مطمئن شوید که دستگاه‌ها به‌روزرسانی‌های امنیتی ESU را دریافت و نصب می‌کنند.

مهاجرت به ویندوز ۱۱: بهترین گزینه بلندمدت

در حالی که ESU یک راه‌حل موقت و ضروری برای حفظ امنیت است، مایکروسافت قویاً مهاجرت به ویندوز ۱۱ را به عنوان بهترین گزینه بلندمدت توصیه می‌کند (منبع: microsoft.com).

مزایای مهاجرت به ویندوز ۱۱:

• امنیت پیشرفته: ویندوز ۱۱ با نیازمندی‌های سخت‌افزاری مانند TPM 2.0 و Secure Boot و ویژگی‌هایی مانند Smart App Control، از امنیت سایبری بسیار بالاتری برخوردار است.
• عملکرد و بهره‌وری: ویندوز ۱۱ بهبودهای قابل توجهی در عملکرد و سرعت، به همراه رابط کاربری مدرن و ویژگی‌های بهره‌وری جدید ارائه می‌دهد.
• نوآوری و ویژگی‌های جدید: ویندوز ۱۱ به طور مداوم با ویژگی‌های جدید و ادغام‌های هوش مصنوعی به‌روز می‌شود.
• پشتیبانی بلندمدت: با مهاجرت به ویندوز ۱۱، سازمان‌ها و کاربران از چرخه پشتیبانی کامل و بلندمدت مایکروسافت بهره‌مند می‌شوند و دیگر نگران پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰ نخواهند بود.

آیا رایانه شما برای ویندوز ۱۱ آماده است؟

برای بررسی سازگاری رایانه خود با ویندوز ۱۱، می‌توانید از ابزار PC Health Check مایکروسافت استفاده کنید. الزامات حداقل سیستم عبارتند از (منبع: microsoft.com):

• پردازنده: ۱ گیگاهرتز یا سریع‌تر با ۲ هسته یا بیشتر در یک پردازنده سازگار ۶۴ بیتی یا SoC.
• حافظه رم: ۴ گیگابایت.
• فضای ذخیره‌سازی: ۶۴ گیگابایت یا بیشتر.
• فریمور سیستم: UEFI، قابلیت Secure Boot.
• TPM: Trusted Platform Module (TPM) نسخه ۲.۰.
• کارت گرافیک: سازگار با DirectX 12 یا بالاتر با درایور WDDM 2.0.
• رزولوشن نمایشگر: ۷۲۰p با قطر بیش از ۹ اینچ.

اگر رایانه شما الزامات را برآورده نمی‌کند، ممکن است نیاز به ارتقاء سخت‌افزار یا خرید دستگاه جدید داشته باشید. این یک فرصت برای به‌روزرسانی زیرساخت‌های قدیمی و افزایش کارایی کلی است. برای انتخاب نسخه مناسب ویندوز، می‌توانید از «انتخاب‌گر نسخه ویندوز» در وب‌سایت لایسنس‌سنتر استفاده کنید.

راهنمای خرید و ملاحظات ایران

برای سازمان‌ها و کاربران در ایران، موضوع پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰ و گزینه‌های پیش رو، پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. محدودیت‌های بین‌المللی و چالش‌های مالی، تصمیم‌گیری را دشوارتر می‌کند.

خرید ESU یا لایسنس ویندوز ۱۱ در ایران:

• کانال‌های خرید قانونی: در ایران، دسترسی مستقیم به خرید لایسنس‌های مایکروسافت از طریق کانال‌های بین‌المللی با دشواری‌هایی همراه است. بهترین راهکار، استفاده از شرکت‌ها و تامین‌کنندگان معتبر داخلی است که امکان تأمین لایسنس‌های اورجینال مایکروسافت را از طریق کانال‌های مجاز منطقه‌ای (مانند Volume Licensing) دارند. این شرکت‌ها می‌توانند به سازمان‌ها در مهاجرت از نسخه غیرقانونی به لایسنس اورجینال کمک کنند.
• ملاحظات ارزی و هزینه‌ها: قیمت‌های ESU به دلار اعلام شده‌اند. سازمان‌های ایرانی باید این هزینه‌ها را با توجه به نرخ ارز و بودجه داخلی خود ارزیابی کنند. ESU یک هزینه تکرارشونده است که سال به سال افزایش می‌یابد، در حالی که خرید لایسنس ویندوز ۱۱ یک هزینه یک‌باره برای یک چرخه عمر طولانی‌تر است.
• تفاوت لایسنس‌های OEM، Retail و Volume:
  • OEM (Original Equipment Manufacturer): این لایسنس‌ها همراه با سخت‌افزار جدید (مثلاً لپ‌تاپ یا کامپیوترهای از پیش ساخته شده) ارائه می‌شوند و معمولاً قیمت کمتری دارند اما قابل انتقال به سخت‌افزار دیگر نیستند.
  • Retail: این لایسنس‌ها برای کاربران خانگی و کسب‌وکارهای کوچک طراحی شده‌اند، گران‌تر هستند اما می‌توانند به سخت‌افزار جدید منتقل شوند (با محدودیت‌های خاص).
  • Volume Licensing: این برنامه برای سازمان‌های بزرگ و متوسط طراحی شده و امکان خرید تعداد زیادی لایسنس را با قیمت مناسب‌تر و مدیریت متمرکز فراهم می‌کند. ESU برای سازمان‌ها از طریق همین کانال (Microsoft Volume Licensing Program) ارائه می‌شود. برای سازمان‌های ایرانی، لایسنس‌های Volume Licensing (مانند Open License یا Enterprise Agreement) اغلب گزینه‌ی عملی‌تر برای مدیریت تعداد زیادی دستگاه هستند.
• محاسبه هزینه‌ها: برای تخمین هزینه‌های لایسنس، می‌توانید از «محاسبه‌گر هزینه لایسنس» در وب‌سایت لایسنس‌سنتر استفاده کنید.

چالش‌های تحریم و دسترسی:

• به‌روزرسانی‌ها: دسترسی به سرورهای به‌روزرسانی مایکروسافت در ایران ممکن است با چالش‌هایی روبرو شود. سازمان‌ها باید راهکارهایی برای اطمینان از دریافت به‌روزرسانی‌های ESU یا ویندوز ۱۱ (مثلاً با استفاده از پروکسی‌های مجاز یا راه‌حل‌های کش داخلی) در نظر بگیرند.
• پشتیبانی فنی: پشتیبانی فنی مستقیم از مایکروسافت برای کاربران ایرانی ممکن است محدود باشد. اتکا به شرکای محلی معتبر که دانش فنی کافی در زمینه محصولات مایکروسافت و ESU را دارند، حیاتی است.

پرسش‌های متداول

آیا ویندوز ۱۰ پس از ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ کاملاً از کار می‌افتد؟

خیر، ویندوز ۱۰ پس از این تاریخ کاملاً از کار نمی‌افتد و همچنان قابل استفاده خواهد بود. با این حال، به دلیل عدم دریافت به‌روزرسانی‌های امنیتی، دستگاه‌های شما در برابر تهدیدات جدید سایبری آسیب‌پذیر می‌شوند که می‌تواند امنیت اطلاعات و پایداری سیستم را به خطر بیندازد (منبع: microsoft.com).

ESU شامل چه نوع به‌روزرسانی‌هایی نمی‌شود؟

برنامه ESU فقط به‌روزرسانی‌های امنیتی حیاتی و مهم را پوشش می‌دهد. این برنامه شامل ویژگی‌های جدید، به‌روزرسانی‌های غیرامنیتی (مانند رفع باگ‌های عملکردی) یا تغییرات طراحی نمی‌شود (منبع: learn.microsoft.com). هدف آن فقط حفظ حداقل سطح امنیت در یک دوره گذار است.

آیا ESU برای همه نسخه‌های ویندوز ۱۰ در دسترس است؟

ESU برای نسخه‌های Home، Pro، Pro Education و Workstations ویندوز ۱۰ در دسترس است، به شرطی که دستگاه ویندوز ۱۰ نسخه ۲۲H2 را اجرا کند. نسخه‌های Long Term Servicing Branch/Channel (LTSB/LTSC) ویندوز ۱۰ چرخه‌های عمر متفاوتی دارند و تحت پوشش این برنامه ESU نیستند (منبع: learn.microsoft.com).

چگونه می‌توانم بفهمم رایانه من می‌تواند به ویندوز ۱۱ ارتقا یابد؟

می‌توانید از برنامه PC Health Check مایکروسافت برای بررسی سازگاری رایانه خود با ویندوز ۱۱ استفاده کنید. این ابزار به شما می‌گوید که آیا سخت‌افزار شما (مانند TPM 2.0، رم و پردازنده) الزامات ویندوز ۱۱ را برآورده می‌کند یا خیر (منبع: microsoft.com).

آیا خرید ESU الزامی است؟

خیر، خرید ESU الزامی نیست. این یک گزینه برای سازمان‌ها و کاربرانی است که نمی‌توانند بلافاصله به ویندوز ۱۱ مهاجرت کنند و نیاز به زمان بیشتری برای برنامه‌ریزی دارند. عدم خرید ESU به این معنی است که دستگاه شما پس از ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ به‌روزرسانی امنیتی دریافت نخواهد کرد.

تفاوت ESU سازمانی و ESU خانگی چیست؟

ESU سازمانی از طریق برنامه Volume Licensing ارائه می‌شود، به ازای هر دستگاه قیمت‌گذاری شده و هزینه‌های آن سالانه افزایش می‌یابد و برای سه سال قابل تمدید است. ESU خانگی با هزینه یک‌باره (۳۰ دلار) یا امتیازات Microsoft Rewards برای حداکثر ۱۰ دستگاه و تا سال ۲۰۲۷ در دسترس است و محدودیت‌های استفاده تجاری دارد (منبع: microsoft.com).

آیا می‌توانم ESU را در هر زمانی فعال کنم؟

بله، می‌توانید ESU را در هر زمانی تا پایان برنامه (برای سازمان‌ها در سال سوم و برای کاربران خانگی تا اکتبر ۲۰۲۷) فعال کنید. با این حال، هرچه دیرتر فعال‌سازی کنید، دستگاه شما برای مدت طولانی‌تری در برابر تهدیدات امنیتی آسیب‌پذیر خواهد بود (منبع: microsoft.com).

جمع‌بندی

پایان پشتیبانی ویندوز ۱۰ در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ یک رویداد مهم است که نیاز به توجه جدی از سوی سازمان‌ها و کاربران ایرانی دارد. در حالی که برنامه ESU مایکروسافت یک راه‌حل موقت و ضروری برای حفظ امنیت در کوتاه‌مدت ارائه می‌دهد، استراتژی بلندمدت و توصیه شده، مهاجرت به ویندوز ۱۱ است. ویندوز ۱۱ با امنیت پیشرفته‌تر، ویژگی‌های جدید و پشتیبانی مداوم، پلتفرمی پایدارتر برای آینده فراهم می‌کند.

سازمان‌ها و افراد باید با دقت گزینه‌های خود را بررسی کرده، هزینه‌ها و مزایای ESU در برابر مهاجرت کامل را ارزیابی کنند. برای سازمان‌های ایرانی، برنامه‌ریزی دقیق برای تأمین لایسنس‌های اورجینال، ارتقاء سخت‌افزار و مدیریت به‌روزرسانی‌ها با توجه به شرایط خاص کشور، امری حیاتی است. تعلل در این زمینه می‌تواند به مخاطرات امنیتی جدی و هزینه‌های گزاف در آینده منجر شود. برای مشاوره تخصصی و تأمین لایسنس‌های اورجینال مایکروسافت، می‌توانید به وب‌سایت لایسنس‌سنتر مراجعه کنید.

---

توجه: کلیه اطلاعات و قیمت‌های ذکر شده بر اساس منابع رسمی مایکروسافت تا تاریخ نگارش این مقاله است و ممکن است تغییر کند. همواره به آخرین به‌روزرسانی‌ها در وب‌سایت‌های رسمی مایکروسافت مراجعه نمایید.