پایگاه داده · تفاوت نسخهها و ادیشن‌ها
تفاوت نسخههای SQL Server — کدام ادیشن مناسب شماست؟
ادیشن‌های اصلی SQL Server: Express، Standard، Enterprise. انتخاب درست با «کدام قابلیت را واقعاً در ۱۲ ماه آینده استفاده می‌کنیم؟» مشخص می‌شود، نه با فهرست ویژگی‌ها.
تفاوت ادیشن‌های SQL Server چیست؟
ادیشن‌های اصلی SQL Server: Express، Standard، Enterprise. انتخاب درست با «کدام قابلیت را واقعاً در ۱۲ ماه آینده استفاده می‌کنیم؟» مشخص می‌شود، نه با فهرست ویژگی‌ها.
- هسته فیزیکی/مجازی (Core) یا Server + CAL
- Express / Standard / Enterprise
- Volume Licensing
- تفاوت نسخهها و ادیشن‌ها
ادیشن‌ها در یک نگاه
موتور پایگاه داده رابطه‌ای مایکروسافت با ادیشن‌های Express، Standard و Enterprise. در SQL Server تفاوت ادیشن‌ها معمولاً در سقف منابع، قابلیت‌های امنیتی و حقوق مجازی‌سازی است.
- Express — رایگان با محدودیت منابع و حجم پایگاه؛ سقف‌ها به نسخه بستگی دارند
- Standard — بار کاری عمومی؛ سقف حافظه، هسته و قابلیت‌ها را برای نسخه دقیق بررسی کنید
- Enterprise — مقیاس بالا، Always On پیشرفته، فشرده‌سازی و امنیت کامل
نسخههای موجود در بازار
علاوه بر ادیشن، نسخه (سال انتشار یا نسل پلن) هم مهم است: 2016، 2017، 2019، 2022، 2025. ۵ سال Mainstream + ۵ سال Extended. SQL Server 2016 در پایان چرخه است و 2017/2019 باید در برنامه ارتقا قرار گیرند.
معیارهای تصمیم‌گیری
برای انتخاب بین ادیشن‌های SQL Server، این پرسش‌ها را به‌ترتیب پاسخ دهید.
- آیا سقف منابع ادیشن پایین‌تر برای بار کاری فعلی کافی است؟
- آیا قابلیت انحصاری ادیشن بالاتر در نقشه‌راه ۱۲ ماهه ما هست؟
- هزینه ارتقای بعدی چقدر است و آیا بدون نصب مجدد ممکن است؟
- آیا نیاز به CAL یا افزودنی جداگانه داریم؟ (در مدل Server + CAL بله؛ در مدل Core خیر. Enterprise فقط با مدل Core فروخته می‌شود.)
اشتباه رایج در انتخاب ادیشن
انتخاب ادیشن بالاتر «برای اطمینان» رایج‌ترین اتلاف بودجه است و انتخاب ادیشن پایین‌تر بدون بررسی سقف منابع، رایج‌ترین علت مهاجرت اضطراری. هر دو با یک پایلوت کوچک قابل پیشگیری‌اند.
ادیشن‌های SQL Server
| ادیشن | مناسب برای |
|---|---|
| Express | رایگان با محدودیت منابع و حجم پایگاه؛ سقف‌ها به نسخه بستگی دارند |
| Standard | بار کاری عمومی؛ سقف حافظه، هسته و قابلیت‌ها را برای نسخه دقیق بررسی کنید |
| Enterprise | مقیاس بالا، Always On پیشرفته، فشرده‌سازی و امنیت کامل |
چطور بین ادیشن‌های SQL Server انتخاب کنید
انتخاب ادیشن باید از نیاز فنی شروع شود، نه از فهرست قابلیت‌ها. برای SQL Server چند قابلیت کلیدی مرز تصمیم را تعیین می‌کنند.
قابلیت‌های الزامی را فهرست کنید
تنها قابلیت‌هایی را بنویسید که نبودشان کار را متوقف می‌کند. باقی موارد «خوب است باشد» هستند و نباید ادیشن را بالا ببرند.
سقف‌های فنی را بررسی کنید
Express — رایگان با محدودیت منابع و حجم پایگاه؛ سقف‌ها به نسخه بستگی دارند؛ Standard — بار کاری عمومی؛ سقف حافظه، هسته و قابلیت‌ها را برای نسخه دقیق بررسی کنید؛ Enterprise — مقیاس بالا، Always On پیشرفته، فشرده‌سازی و امنیت کامل.
اثر ادیشن بر شمارش را ببینید
واحد شمارش هسته فیزیکی/مجازی (Core) یا Server + CAL است و تغییر ادیشن معمولاً ضریب هزینه را تغییر می‌دهد، نه فقط قیمت واحد را.
مسیر ارتقای بعدی را بسنجید
ارتقای درجا یا Backup/Restore با تغییر Compatibility Level؛ ارزیابی پیش از مهاجرت با ابزارهای جاری مانند مؤلفه Migration در SSMS یا مسیر ارزیابی Azure؛ Data Migration Assistant از ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۵ بازنشسته شده است.
با یک محیط آزمایشی تأیید کنید
قبل از خرید سراسری، ادیشن انتخابی را روی یک بار کاری واقعی آزمایش کنید تا سقف‌های فنی در عمل دیده شوند.
تصمیم را مستند کنید
دلیل انتخاب ادیشن را ثبت کنید؛ در تمدید یا ممیزی همین سند از تصمیم دفاع می‌کند.
خطاهای رایج و راه اصلاح
| ریسک | راه اصلاح |
|---|---|
| استفاده از Enterprise Feature روی نصب Standard | قبل از خرید، سناریوی واقعی را روی کاغذ بیاورید و با Product Terms نسخه خودتان تطبیق دهید. |
| نداشتن مجوز برای سرور Passive بدون Software Assurance | شمارش را از یک منبع رسمی بگیرید و خروجی را تاریخ‌دار بایگانی کنید. |
| لایسنس‌نکردن هسته‌های مجازی متناسب با میزبان | هر تغییر زیرساخت (هسته، میزبان، کاربر جدید) را در همان ماه در برگه مجوز ثبت کنید. |
| دسترسی غیرمستقیم گزارش‌گیران بدون CAL در مدل Server+CAL | بازبینی فصلی با مالک مشخص بگذارید تا انحراف کوچک به بدهی بزرگ تبدیل نشود. |
چه چیزی هزینه SQL Server را تغییر می‌دهد
| عامل | اثر بر هزینه | نکته اجرایی |
|---|---|---|
| تعداد هسته با کف ۴ مجوز هسته برای هر پردازنده فیزیکی یا هر ماشین مجازی (نه هر نمونه SQL) | وابسته به سناریو و قیمت قرارداد | مقدار واقعی این عامل و هزینه آن را در پیش‌فاکتور جدا ثبت کنید؛ درصد صرفه‌جویی ثابت فرض نکنید. |
| Enterprise در برابر Standard (اختلاف چند برابری) | وابسته به سناریو و قیمت قرارداد | مقدار واقعی این عامل و هزینه آن را در پیش‌فاکتور جدا ثبت کنید؛ درصد صرفه‌جویی ثابت فرض نکنید. |
| محیط‌های DR و تست که ممکن است نیاز به مجوز داشته باشند | وابسته به سناریو و قیمت قرارداد | مقدار واقعی این عامل و هزینه آن را در پیش‌فاکتور جدا ثبت کنید؛ درصد صرفه‌جویی ثابت فرض نکنید. |
| Software Assurance برای حق Failover رایگان | وابسته به سناریو و قیمت قرارداد | مقدار واقعی این عامل و هزینه آن را در پیش‌فاکتور جدا ثبت کنید؛ درصد صرفه‌جویی ثابت فرض نکنید. |
مناسب است اگر / مناسب نیست اگر
مناسب است اگر
- سازمانی که هسته فیزیکی/مجازی (Core) یا Server + CAL را می‌تواند دقیق گزارش کند.
- تیمی که برای SQL Server مالک مشخص لایسنس و بازبینی دوره‌ای دارد.
- محیطی که مسیر ارتقا و پشتیبانی آن با چرخه عمر محصول هم‌خوان است.
مناسب نیست اگر
- شمارش بر پایه حدس یا فهرست قدیمی دارایی.
- خرید بدون بررسی حق نسخه پایین‌تر، تست و بازیابی از فاجعه.
- تمدید خودکار بدون اندازه‌گیری مصرف واقعی.
سه قدم بعدی
- شمارش پایه را بر اساس هسته فیزیکی/مجازی (Core) یا Server + CAL تهیه کنید.
- ادیشن هدف را از میان Express، Standard، Enterprise انتخاب کنید.
- برنامه فعال‌سازی و مالک تمدید را مشخص کنید.
پرسش‌های پرتکرار
کدام ادیشن SQL Server برای شروع مناسب است؟
Express برای شروع کافی است اگر رایگان با محدودیت منابع و حجم پایگاه؛ سقف‌ها به نسخه بستگی دارند
آیا می‌توان بعداً ادیشن را ارتقا داد؟
در بیشتر محصولات بله؛ ارتقای درجا یا Backup/Restore با تغییر Compatibility Level؛ ارزیابی پیش از مهاجرت با ابزارهای جاری مانند مؤلفه Migration در SSMS یا مسیر ارزیابی Azure؛ Data Migration Assistant از ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۵ بازنشسته شده است.
تفاوت نسخهها چقدر مهم است؟
نسخههای موجود: 2016، 2017، 2019، 2022، 2025. ۵ سال Mainstream + ۵ سال Extended. SQL Server 2016 در پایان چرخه است و 2017/2019 باید در برنامه ارتقا قرار گیرند.
موضوع‌های دیگر درباره SQL Server
محصولات و نسخههای SQL Server
صفحه هر نسخه شامل مشخصات، ادیشن‌ها و اطلاعات خرید لایسنس اورجینال است.